اسپیرولینا یک مکمل و ماده غذایی محبوب است که از دسته جلبک‌های سبز-آبی می‌باشد. اگرچه این مکمل مزایای مختلفی دارد، اما ممکن است برای‌ تان سوال باشد که آیا اسپیرولینا عوارض جانبی دارد؟

در این مقاله به بررسی عوارض جانبی اسپیرولینا می‌پردازیم.


اسپیرولینا چیست؟

اسپیرولینا نوعی جلبک سبز-آبی است که در آب‌های شور و شیرین نیز رشد می‌کند. این جلبک از نظر تجاری برای استفاده در مواد غذایی و مکمل‌ها تولید می‌شود.

از آنجا که این ماده حاوی حداقل 60 درصد پروتئین با کیفیت، ویتامین‌ها و مواد معدنی متنوعی است از آن به عنوان یک منبع غذایی غنی در مناطق خاصی از مکزیک و آفریقا استفاده می‌شود.

علاوه بر این، یک منبع خوبی از چربی‌های غیر اشباع سالم و آنتی اکسیدان‌های C-phycocyanin و بتا کاروتن است .

همچنین به عنوان یک مکمل، به دلیل ویژگی‌های ضدباکتریایی، آنتی اکسیدانی، ضد التهابی، تقویت کننده سیستم ایمنی بدن و کاهش کلسترول مورد توجه قرار گرفته است.

عوارض جانبی و خطرات مصرف اسپیرولینا

اگرچه اسپیرولینا به طور کلی بی خطر تلقی می‌شود اما ممکن است عوارض و خطراتی را به خصوص برای افرادی که دارای شرایط سلامتی خاصی هستند به همراه داشته باشد.

در اینجا برخی از عوارض جانبی و خطرات مصرف اسپیرولینا آورده شده است.

ممکن است به سموم آلوده باشد

اسپیرولینایی که از طبیعت برداشته می‌شود و به صورت کنترل شده کشت داده نشده است خطر قابل توجهی از آلودگی را به همراه دارد. جلبک‌ها اگر در آب آلوده به فلزات سنگین یا باکتری‌ها رشد کرده باشند و یا به ذرات مضر به نام میکروسیستین‌ها آلوده باشند ممکن است به بدن آسیب برسانند.

در حقیقت، میکروسیستین‌ها توسط جلبک‌های سبز-آبی به عنوان مکانیسم دفاعی در برابر شکارچیان تولید می‌شوند. مصرف مقادیر زیاد میکروسیستین‌ها می‌تواند برای کبد انسان سمی  و مضر باشد.

مکمل‌های جلبک آلوده به میکروسیستین در ایتالیا ، آمریکای شمالی، هند و چین یافت شده است که این موضوع به دلیل آسیب به کبد موجب نگرانی سازمان‌های بهداشتی شده است.

اسپیرولیناهایی که در محیط‌های کنترل شده رشد می‌کنند، میزان میکروسیستین پایین‌تری دارند، زیرا دانشمندان روش‌هایی را برای از بین بردن این ترکیب و همچنین محدود کردن تولید آن ایجاد کرده‌اند. همین‌طور میزان آلودگی به میکروب‌ها و فلزات سنگین آن‌ها پایین است و برای انسان بی‌خطر است.

ممکن است بیماری‌های خود ایمنی را بدتر کند

از آنجا که اسپیرولینا سیستم ایمنی بدن شما را تقویت می‌کند، ممکن است برخی بیماری‌های خود ایمنی، مانند لوپوس، مولتیپل اسکلروز و آرتریت روماتوئید، را بدتر کند که در آن سیستم ایمنی بدن به بدن شما حمله می‌کند.

اسپیرولینا با تقویت سلول‌های ایمنی به نام سلول‌های قاتل طبیعی (NK)، که تهدیدهای درک شده بر روی سطح سلولی را مورد حمله قرار می‌دهد، سیستم ایمنی بدن را تقویت می‌کند.

مطالعات حیوانی و انسانی نشان می‌دهند که این اثر ممکن است به کند شدن رشد تومور، بهبود مقاومت در برابر بیماری و کاهش التهاب کمک کند اما توجه داشته باشید که اسپیرولینا ممکن است با تقویت سلول‌های NK در افراد با شرایط خود ایمنی این شرایط را تشدید کند.

مکمل‌های اسپیرولینا همچنین ممکن است با واکنش‌های شدید خود ایمنی در پوست و ماهیچه‌های شما در ارتباط باشد، اگرچه این اثر جانبی بسیار نادر به نظر می‌رسد.

اگر بیماری خود ایمنی دارید، باید از مصرف اسپیرولینا و سایر مکمل‌های جلبک که سیستم ایمنی را تقویت می‌کنند خودداری کنید.

ممکن است لخته شدن خون را کند کند

اسپیرولینا دارای خاصیت ضد انعقادی است، به این معنی که می‌تواند خون شما را رقیق کرده و مدت زمان لخته شدن خون را افزایش دهد. لخته شدن به شما در جلوگیری از خونریزی بیش از حد یا کبودی در هنگام آسیب دیدگی کمک می‌کند.

برای افرادی که رقت خون دارند یا اختلالات خونریزی دارند، اسپیرولینا ممکن است خطرناک باشد زیرا می‌تواند قدرت لخته شدن خون شما را کاهش دهد و باعث کبودی و خونریزی بیشتر شود.

با این حال برخی مطالعات نشان می‌دهند که اسپیرولینا بر زمان لخته شدن خون تأثیر نمی گذارد اما در مورد اثرات آن بر افرادی که دارای رقت خون هستند، اطلاعات کمی در دست است.

بنابراین، اگر اختلال خونریزی یا رقت خون دارید باید از مصرف اسپیرولینا خودداری کنید.

عوارض جانبی دیگر

برخی از افراد به خصوص افرادی که به غذاهای دریایی حساسیت دارند ممکن است به اسپیرولینا حساسیت داشته باشند که در موارد شدید، واکنش‌ها می‌تواند کشنده باشد.

طبق یک مطالعه افرادی که به مواد غذایی دیگر حساسیت داشتند نسبت به افرادی که حساسیت نداشتند به اسپیرولینا نیز بیشتر واکنش نشان دادند. برای احتیاط بهتر است افراد دارای آلرژی قبل از مصرف با پزشک یا مشاور تغذیه مشورت کنند.

اسپیرولینا و سایر جلبک‌ها نیز حاوی ترکیبی به نام فنیل آلانین هستند که افراد مبتلا به فنیل کتونوری (PKU)، یک بیماری ارثی نادر، باید به شدت از مصرف آن خوداری کنند.

برخی از عوارض جانبی جزئی اسپیرولینا شامل حالت تهوع، بی‌خوابی و سردرد می‌باشد. با این حال، این مکمل به طور گسترده‌ بی خطر تلقی می‌شود و بیشتر افراد هیچ عارضه جانبی را تجربه نمی‌کنند.

چطور از عوارض جانبی اسپیرولینا جلوگیری کنیم؟

از آنجا که اسپیرولینا ممکن است برای برخی از افراد با شرایط خاص سلامتی خطرناک باشد بهتر است قبل از مصرف با پزشک و یا مشاور تغذیه مشورت کنید.

برای اطمینان از آلوده نبودن اسپیرولینا از برندها و اشخاص معتبر خرید کنید و از خرید اسپیرولیناهایی که از کشورهای چین و هند وارد ایران می‌شوند خودداری کنید.